بررسی شواهد و نشانه های علمی در معجزه ای که در شبهای قدر نازل شده است

قرآن کریم اگر چه اساسا به زبان عربی است، اما بررسی های انجام شده توسط محققان و دانشمندانی از سراسر دنیا که درباره هر یک از آیات آن به تحقیق و تفحص پرداخته اند، نشان داده مخاطب این کتاب که بدون تردید معجزه ای الهی است، تنها مردمان عرب زبان نبوده اند بلکه در حقیقت می توان قرآن را پیامی الهی به همه مردم دنیا دانست. به عبارت دیگر مخاطبان پیام الهی در قرآن همه مردمانی هستند که صرف نظر از رنگ و نژاد و مذهب و ملیت به یک زبان جهانی سخن می گویند و این زبان جهانی، همان زبان علم و دانش است که می توان آن را از نشانه های وجود خداوند متعال برشمرد. دین اسلام انسان ها را به کسب علم و دانش فرا می خواند چرا که بر این باور است تمامی علوم در نهایت انسان را به شناخت خداوند بزرگ رهنمون خواهد ساخت. به همین دلیل است که چه شناخت دانشمندان نسبت به پدیده های جهان هستی بیشتر می شود، اعتقاد آنها به خدا بیشتر شده و در مقابل تردید آنها نسبت به وجود خالقی دانا و توانا کاهش خواهد یافت. چنین افرادی معمولا در مقابل عظمت خداوند تسلیم می شوند و در تمامی رفتار و اعمالشان از دستورات و تعالیم خداوند پیروی می کنند.

یکی از نشانه های عظمت و بزرگی قرآن در این است که با پیشرفت علم، صحت و اعتبار آنچه بیش از 1400 سال پیش یعنی زمانی که غفلت و بی خبری بر این کره خاکی سایه گسترانده بود بیش از پیش بر همگان آشکار خواهد شد. البته ذکر این موضوع به این معنی نیست که آنچه صحت و درستی آیات قرآن را به اثبات می رساند، ماهیت خارجی دارد بلکه باید پذیرفت یافته های علمی محققان و دانشمندان می تواند مانند چراغی، روشن کننده این مسیر باشد. در حقیقت دانش وسیله ای برای از میان برداشتن تاریکی های ناشی از غفلت و ناآگاهی انسان ها نسبت به مفاهیم مطرح شده در آیات قرآنی است که با افزایش ایمان و اعتقاد انسانها به خدا تاثیرگذار خواهد بود. در کتب و نوشته های دانشمندان درباره مفاهیم و مضامین علمی قرآن به این نکته اشاره شده است که در آغاز اسلام، مسلمانان مفاهیم مطرح شده در آیات قرآنی نازل شده بر پیامبر را به خوبی می فهمیدند و دستورات الهی را مبنای انجام مطالعاتی درباره علوم مختلف دنیوی و همچنین شناخت این دنیا بعنوان بخشی از یک مجموعه مرتبط و منسجم قرار می دادند. علم تشریح و پزشکی نیز یکی از علومی بود که همچون دیگر شاخه های علمی، دانشمندان مسلمان توانستند به موفقیت های قابل توجهی در آن دست یابند. بر این اساس می توان گفت دستورات الهی در این کتاب مقدس انگیزه لازم برای پیشرفت محققان در زمینه های علمی مختلف را به وجود آورده است. با ظهور اسلام، در فاصله زمانی بین قرن هشتم و دوازدهم میلادی، وقتی دنیای مسیحیت با محدودیت های بسیاری در زمینه انجام مطالعات و تحقیقات علمی مواجه شده بود، مطالعات و تحقیقات بسیار زیادی در مراکز اسلامی در حال انجام بود و به همین دلیل امروزه بسیاری از محققان اکتشافات علمی بزرگ در زمینه ریاضیات، نجوم، فیزیک، زمین شناسی، تشریح و پزشکی مدیون دانشمندان مسلمان هستند. وقتی انسان در زمینه های علمی به دستاوردهای بزرگی دست پیدا می کند، رفته رفته ایمان او نسبت به خالق جهان هستی افزایش خواهد یافت که این اعتقادات و باورها ریشه در تحصیل علم و کسب معرفت نسبت به پدیده های اطراف و پیرامونش دارد. از آنجایی که دانشمندان می توانند بر اساس یافته های علمی وجود خداوند را در دنیای مادی که انسانها در آن قدرت، اختیار و ثروت را در دست گرفته اند، به اثبات برسانند، خداوند برای آنها جایگاه والایی در نظر گرفته است. چرا که آنه نیز می توانند همانند پیامبران نقش مهمی را در پذیرش خداوند یکتا به عنوان خالق جهان هستی داشته باشند.

پیدایش جهان هستی

هیدروژن گازی است که از آن به عنوان منشا هستی نام برده شده است. در قرآن نیز گفته می شود تکامل تدریجی دنیا، نتیجه مجموعا ای از مراحل مختلف است؛ یعنی تجمع تدریجی نوعی گاز یکی پس از دیگری پیش از اینکه بتواند در نتیجه تاثیر نیروی جاذبه به سحابی، ستارگان، کهکشان ها یا سیارات تبدیل شود. آنچه سبب شگفتی می شود این است که این آیه نشان می دهد نوعی گاز منشا تشکیل اجسام سماوی بوده در حالی که در اغلب تئوری های علم نجوم نیز صرف نظر از جزئیات مطرح شده، به این موضوع اشاره شده است. بنابراین باید اذعان داشت هر آنچه در این دنیا اتفاق می افتد، برگرفته از دستورات خداوند است. این دستورات می تواند در بر دارنده قوانین فیزیکی باشد که دانشمندان و محققان بر اساس آن اطلاعاتی را درباره پدیده های مختلف بدست می آورند و پس از بررسی دقیق شواهد و نشانه های آن تئوری های مختلفی در آن زمینه ارائه می دهند. به گفته دانشمندان در دنیا میلیاردها کهکشان وجود دارد که نشان دهنده قدرت و عظمت خالقی تواناست. اگر چه دانشمندانی در زمینه علم نجوم به تحققیق پرداخته اند توانسته اند تعداد زیادی از آنها را شناسایی کنند، ما هر روز شاهد کشف کهکشانهای جدیدی هستیم که همه آنها خصوصیات و ویژگی های مشابه کهکشان های قدیمی را دارند و می توان منشا تشکیل آنها را از یک نوع ماده گازی شکل که همچنان به مقدار فراوان در اطراف ما وجود دارد و در طی سالیان گذشته هیچگاه از مقدار آن کاسته نشده است را مورد تایید قرار داد.

اما سوالی که از مدت ها پیش ذهن بسیاری از محققان را به خود مشغول کرده، این است که این گاز از چه منبعی تامین می شود؟ آیا این گاز در نتیجه انجام مداوم مجموعه فرآیندهایی در یک مکان بخصوص به وجود می آید تا بتواند کمبود آن از نظر کمی در نتیجه تشکیل کهکشانهای جدید رل تامین کند یا اینکه یک مکان ناشناخته یا حتی پدیده های طبیعی ناشناخته منجر به تولید این گاز در سطح دنیا می شود. بر اساس آیات قرآنی همه دنیا و هر آنچه در آن یافت می شود، یک موجودیت واحد است که یک باره به وجود آمده است. در علم نجوم بر اساس تئوری بیگ بنگ یا انفجار بزرگ، یک انفجار اولیه منشا احتمالی پیدایش جهان هستی در نظر گرفته شده است. طبق این تئوری، پس از این انفجار همه کهکشانها در فضای بسیار محدودی با غلظت غیر قابل تصوری در کنار هم قرار گرفته، سپس با گذشت زمان تبدیل به کهکشانهایی شده اند و تحت تاثیر نیروی حاصل از انفجار اولیه هر یک در بخشی از فضای اطراف سیارات مستقر شدند که در بسیاری از آیات قرآن نیز به آن اشاره شده است.

مرگ ستارگان

خورشید تنها جسم خود افروز منظومه شمسی و روشنی ماه ناشی از انعکاس نور خورشید در سطح ماه است. بنابر این می توان خورشید را به چراغی تشبیه کرد که نور آن سبب روشنایی و گرمای سطح زمین می شود. نور خورشید پس از ورود به لایه های جوی زمین بدلیل شکست نور، برخورد امواج نور با ذرات و اجسام بسیار ریز شناور در هوا، جذب امواج نور توسط اتم های اکسیژن در لایه های فوقانی و همچنین برخورد امواج با گاز ازن که در ارتفاع 15 تا 45 کیلومتری لایه های جوی زمین یافت می شود، بتدریج کاهش پیدا می کند. اما اگر از لایه های جوی عبور کرده و به فضا برسیم، علی رغم حضور خورشید در گوشه ای از آسمان با تاریکی مطلق مواجه خواهیم شد. اگر چه همواره و در هر ساعتی از روز نیمی از کره زمین در روشنایی است، اما فضا همیشه تاریک است. این تصویر زیبا و اعجاب انگیز در حقیقت انعکاسی است از آنچه در قرآن درباره آسمان و زمین و شب و روز به تصویر کشیده شده است. در آیات قرآن خداوند به سقوط ستارگان و همچنین شکافتن این اجسام سماوی سوگند خورده است. آنچه خداوند به آن قسم می خورد، بدون تردید باید ارزش بسیاری داشته باشد. اگر قدری در این آیات تعمق کنیم، در می یابیم که این آیات به پدیده ای طبیعی که همان مرگ ستارگان است دلالت دارد. هیدروژن و هلیوم از عناصر اصلی ستارگانی مانند خورشید یا حتی ستارگانی بزرگتر هستند. وقتی گاز هیدروژن از ستاره ای متصاعد می شود نشان دهنده این است که این ستاره در حال عبور از مرحله جوانی به مرحله سالخوردگی و پیری است. وقتی عمر ستاره ای به پایان می رسد، این ستاره مراحل مختلفی مانند سرخ اختر، سپیده ستاره کوچک و ستاره نوترونی را پشت سر می گذارد تا اینکه در پایان تبدیل به سیاهچاله ای در آسمان تاریک می شود. آنچه در قرآن از آن بعنوان سقوط ستارگان نام برده شده، در حقیقت تبدیل یک ستاره به ابر ستاره ای سرخ است که درهم شکسته می شود و به گفته قرآن سرانجام روزی خورشید تابان نیز به اراده خداوند این مراحل را پشت سر گذاشته و برای همیشه خاموش خواهد شد. یک ابر ستاره سرخ، ستاره بسیار بزرگ قرمز رنگی است که قطر آن دهها برابر قطر خورشید است. ستارگانی مانند خورشید با افزایش سن به ابر ستاره هایی سرخ رنگ تبدیل می شوند. با متوقف شدن واکنش های هسته ای در رکز ستاره ها و به وجود آمدن آهن، منبع تامین کننده انرژی در این اجسام سماوی از بین خواهد رفت. در چنین شرایطی موازنه و تناسب مواد موجود از تعادل خارج شده و بعلت نیروی جاذبه این ستاره منقرض شده و قطذ آن به چندین هزار کیلومتر کاهش می یابد. در نتیجه چگالی آن به میزان قابل توجهی کاهش یافته و به ستاره سفید رنگ بسیار کوچکی تبدیل خواهد شد. در این فرایند که بسرعت انجام خواهد شد، نیروی حرکتی این ستاره به انرژی تبدیل شده و دمای درونی ستاره به یکصد هزار درجه سانتیگراد افزایش خواهد یافت. از این ستاره نور سفید رنگی تابیده می شود تا به تدریج انرژی و دمای درونی آن کاهش یابد. با انقباض تدریجی، این سپیده ستاره کوچک به ستاره ای نوترونی تبدیل می شود که قطر آن بیش از 20 کیلومتر خواهد بود. وقتی این ستاره نوترونی در آخرین مرحله این تغییرات تدریجی به یک سیاهچاله تبدیل می شود، جاذبه آن به اندازه ای افزایش پیدا خواهد کرد که حتی امواج نوری نیز قادر نخواهند بود بر آن غلبه کنند. انرژی جذب شده در سیاهچاله ها سبب انتشار اشعه X در محیط و نفوذ سیاهچاله ها در خلا و جو زمین می شود. به همین دلیل در قرآن از سیاهچاله ها به عنوان جاروهای فضایی نا برده شده است که با استفاده از نیروی جاذبه خود هر آنچه را که در محیط اطرافشان وجود دارد را به طرف خود کشیده و می بلعند.

کوه ها، پایه های زمین

از نظر علمی، رشته کوه ها وزنه هایی هستند که نقش مهمی در حفظ تعادل پوسته زمین دارند و با ایجاد استحکام در قسمت پوسته زمین از آن در هر گونه آسیب احتمالی محافظت می کنند؛ به همین علت پس از گذشت قرن ها از زمان تشکیل کره زمین، علی رغم وجود فشارهای بسیار زیاد در بخش داخلی زمین و همچنین جریانهای رفت و برگشت، پوسته زمین همچنان بدون تغییر باقی مانده است. در آیات قرآنی نیز رشته کوه ها به پایه های محکمی تشبیه شده اند که نقش مهمی در برقراری تعادل در پوسته زمین دارند. این تشبیه یک حقیقت علمی است که بیش از 1400 سال پیش در قرآن به آن اشاره شده و بدون تردید در آن زمان تنها کسی که خالق زمین و آسمانها و همه موجودات است می توانسته از این حقیقت علمی که امروزه محققان بر اساس شواهد علمی به آن پی برده اند، آگاهی داشته باشد. اگر چه زمین سیاره کوچکی است که انسان امروزی می تواند در طول یک روز یا حتی کمتر از یک روز به د.ر آن سفر کند، اما هنوز هم با وجود اینکه بشر توانسته است به دستاوردهای علمی بزرگی دست یابد، نفوذ به اعماق زمین بعلت وجود منابع عظیم انرژی گرمایی و فشار درونی بالای آن غیر ممکن است. در آیات قرآنی خداوند به انسان می فرماید: پوسته زمین را مورد مطالعه قرار داده و آثار و نشانه های فسیلی در سطح زمین را مورد بررسی قرار دهد، چرا که شواهد به جا مانده از دوره های گذشته زمین شناسی را می توان در صخره های سنگی بصورت فسیل ها یا بقایای مدفون شده این موجودات در اعماق خاک یافت که بر اساس آن بررسی لایه های مختلف زمین شناسی در پوسته از تاریخ پیدایش زمین نیز امکان پذیر خواهد بود. این در حالی است که در پایان قرن هجدهم میلادی جیمز هاتون که از زمین شناسان معروف آن دوره بود، بررسی تاریخ گذشته زمین بر اساس لایه های زمین شناسی پوسته زمین را مورد تایید قرار داد و به اثبات رساند. همه ما می دانیم که در نتیجه وقوع سیل و طوفان در گذشته، چگونگی توزیع خشکی ها و آب ها در سطح زمین بارها دستخوش تغییرات شده است و به همین علت قطعه هایی از بدن حیوانات، انسانها و همچنین بخشهای مختلف گیاهان را می توانیم در لایه های مختلف پوسته زمین بیابیم.

روزی که دنیا به آخر می رسد

شواهد موجود نشان می دهد جهان هستی در نتیجه نوعی تکامل تدریجی پس از انفجار بزرگی که میلیاردها سال پیش رخ داده همچنان در حال گسترش است، اما به نظر می رسد چنین مرحله ای سرانجام روزی به پایان خواهد رسید و در نتیجه افزایش نیروی جاذبه بین کهکشانها، سیارات و ستاره ها و هر آنچه در این مجموعه یافت می شود، در فضای محدودی گرد هم خواهند آمد و شرایطی شبیه به آغاز خلقت جهان هستی را بار دیگر تجربه خواهند کرد. به گفته دانشمندان آن روز، روز رستاخیز است که جز خداوند متعال کسی نمی تواند زمان دقیق آن را پیش بینی کند. دانشمندان تنها توانسته اند تصویری از چگونگی جهان هستی را در آن روز برای ما انسان ها به تصویر بکشند. در آن روز سرعت حرکت کهکشانها کاهش یافته و سرانجام همه کهکشانهایی که پیش از این با سرعت بسیار زیادی در آسمانها شناور بوده اند، در اطراف هم تجمع پیدا می کنند که بنظر می رسد بسیار خوفناک و هراسناک باشد. در بسیاری از آیات قرآن نیز ترس از روز رستاخیز تنها راه رسیدن به رستگاری جاودانی و ابدی است. یکی از دیگر ویژگی های شگفت انگیز قرآن در این است که این کتاب 1400 سال پیش نظریه های علی جدیدی که امروزه دانشمندان مطرح کرده اند را بیان کرده است.

شگفتی اعداد قرآن

یکی از جنبه های اعجاز قرآن، اعداد است که بدون تردید اندکی تعمق درباره آن می تواند هر انسانی را متعجب سازد. بدون شک تکرار برابر برخی از واژه ها در آیات قرآن تصادفی نبوده، بلکه می توان آن را از آیات و نشانه های الهی برشمرد.

اگر چه به این دنیا و دنیای پس از مرگ در سوره های مختلف اشاره شده است، اما هر دوی آنها به تعداد مساوی و 115 بار در قرآن آورده شده اند.

فرشتگان و شیاطین واژه هایی هستند که در مجموع 68 بار در قرآن به هر یک از آنها اشاره شده است. واژه بخشش و مشتقات آن 234 بار در قرآن آورده شده که دو برابر تعداد دفعاتی است که در آیات قرآن به واژه تنبیه و مجازات و مشتقات آن اشاره شده است. این نشان دهنده بخشش و سخاوت خداوند نسبت به بندگانش و اولویت بودن بخشش و عفو از دیدگاه باری تعالی نسبت به مجازات است. جالب است بدانید اگر در آیات قرآنی واژه ماه را جستجو کنید، متوجه می شوید که این واژه فقط 12 بار آورده شده و این در حالی است که 365 بار به واژه روز در کلام حق آورده شده است.

برای آنها که بیندیشند

آنچه در اینجا بیان شد، تنها بخشی از شواهد علمی است که 1400 سال پیش، یعنی زمانی که هیچ یک از انسانها حتی قادر به تصورشان نبودند، در قرآن به آنها اشاره شده بود. امروزه بر اساس یافته های علمی جدیدی که محققان به آن دست یافته اند دیگر هیچ تردیدی برای انسانها وجود نخواهد داشت که آیات قرآن، سخنانی است از جانب خالق هستی که هدف از نزول آن نجات جاودانی انسانها از غوطه ور شدن در دنیای مادی و دعوت بسوی حق تعالی بوده است. بسیاری از دانشمندان بر این باورند که قرآن آخرین پیام آسمانی نازل شده به زمین است که به شیوه ای اعجاب انگیز آنچه را که پیامبران پیشین سعی در آموزش آن به انسانها داشته اند، بر اساس شواهد علمی بیان کرده است.

یافته های علمی حاکی از آن است که این کتاب که سراسر نشانه ای الهی است، نمی تواند 1400 سال قدمت داشته باشد مگر اینکه هدیه ای از خالق انسانها باشد. خداوند به همه ما انسانها این توانایی را داده است که بتوانیم بدون اعمال نظر شخصی درباره هر آنچه در قرآن بیان شده است تفکر کنیم و بر اساس نتایج بدست آمده از آن به وجود خداوند ایمان داشته باشیم.